Ο κύκλος των χαμένων ποιητών

Το  Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη  σε συνεργασία με το  Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών  παρουσιάζει από τις  25 Σεπτεμβρίου  έως και τις  8 Δεκεμβρίου  την πολυπρόσωπη θεματική έκθεση  Κ. Π. Καβάφης: «Ζωγραφισμένα» 40 Σύγχρονοι Έλληνες Δημιουργοί , με αφορμή τη συμπλήρωση  150 χρόνων από τη γέννηση  του μεγάλου ποιητή. Η δεδομένη έκθεση, της οποίας η επιμέλεια πραγματοποιήθηκε από τον Διευθυντή του εικαστικού προγράμματος του Ιδρύματος,  Τάκη Μαυρωτά  συμπεριλαμβάνει έργα- μεταξύ άλλων- των Ζ. Αρβανίτη, Χ. Καρά, Α. Λεβίδη, Κ. Ξενάκη, Γ. Τσαρούχη, Α. Φασιανού, Ν. Χατζηκυριάκου- Γκίκα, Γ. Ψυχοπαίδη, Μ. Χάρου, Ε. Σακαγιάν, Α. Αθανασιάδη και του Τ. Σοφιανόπουλου. Τα έργα που εκθέτονται προσεγγίζουν με δύο τρόπους το πρόσωπο του ποιητή. Ο πρώτος αφορά τη  μορφή  του ίδιου του Καβάφη, η οποία μάλιστα φιλοτεχνήθηκε και από πολλούς καλλιτέχνες της γενιάς του και ο δεύτερος την εικασ...

Σκυμμένος στο γραφείο του ο Καβάφης μελετά, παρατηρώντας ιδιαίτερα τα αξιοσημείωτα. Ίσως επιμένει να εντρυφά σε κείμενα φιλολογικά, ίσως σε ιστορικά, μπορεί και ποίηση. Στους τοίχους του γραφείου του δε βρίσκεται κανένας ακαδημαϊκός τίτλο, πιστεύει για τη γνώση πως κερδίζεται μέσω προσωπικών, ηδονικών και πνευματικών εμπειριών. Περιβάλλεται από έπιπλα και οικογενειακά κειμήλια, που διατηρούν έντονα το αστικό τους περίβλημα, ακόμα και τώρα που η πατρική περιουσία έχει χαθεί και ο ίδιος είναι ένας απλός υπάλληλος της Υπηρεσίας Αρδεύσεων. Ο Καβάφης περπατά στους κεντρικούς δρόμους της Αλεξάνδρειας, απολαμβάνοντας τη μοναχικότητά του, μακριά από την Αθήνα του Παλαμά, του Πολέμη και των άλλων αναγνωρισμένων ποιητών της εποχής, στις αρχές του 20 ου αιώνα. Έτσι ζει στην αφάνεια επισκιασμένος απ’ τις επιβλητικές φυσιογνωμίες των σύγχρονών του. Τι τον καθιέρωσε όμως μετέπειτα ως το σημαντικότερο ποιητή της γενιάς του; Η ποίηση του πολλές φορές νοσταλγική κι απαισιόδοξη, άλλες συμβουλευτική...

Με αφορμή μία εκδήλωση- αφιέρωμα που προετοιμάζουμε στο σχολείο για τον συγκεκριμένο ποιητή σας παραθέτω μερικά από τα αγαπημένα μου ποιήματα... Μέρες του 1903 Δεν τα ηύρα πια ξανά -- τα τόσο γρήγορα χαμένα.... τα ποιητικά τα μάτια, το χλωμό το πρόσωπο.... στο νύχτωμα του δρόμου.... Δεν τα ηύρα πια -- τ' αποκτηθέντα κατά τύχην όλως, που έτσι εύκολα παραίτησα· και που κατόπι με αγωνίαν ήθελα. Τα ποιητικά τα μάτια, το χλωμό το πρόσωπο, τα χείλη εκείνα δεν τα ηύρα πια. (1917) Τρώες Ειν΄οι προσπάθειές μας, των συφοριασμένων ειν΄οι προσπάθειες μας σαν των Τρώων. Κομμάτι κατορθώνουμε κομμάτι παιρνουμ΄επάνω μας κι αρχίζουμε νάχουμε θάρρος και καλές ελπίδες. Μα πάντα κάτι βγαίνει και μας σταματά. Ο Αχιλλεύς στην τάφρον εμπροστά μας βγαίνει και με φωνές μεγάλες μας τρομάζει. Ειν΄οι προσπάθειες μας σαν των Τρώων. Θαρρούμε πως με απόφασι και τόλμη θ΄αλλάξουμε της τύχης την καταφορά, κι΄εξω στεκόμεθα ν΄αγωνισθούμε. Αλλ΄όταν η μεγάλη κρίσις έλθει, η τόλμη κ΄η απόφασίς μας χάνονται Ταράττεται η ...

Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις, τούτο προσπάθησε τουλάχιστον όσο μπορείς: μην την εξευτιλίσεις μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου, μες στις πολλές κινήσεις και ομιλίες. Μην την εξευτιλίσεις πηαινοντας της, γυρίζοντας συχνά και εκθέτοντας την στων σχέσεων και των συναστροφών την καθημερινήν ανοησία, ως που να γίνει σα μια ξένη φορτική.

Ιδανικές φωνές κι αγαπημένες εκείνων που πεθάναν, ή εκείνων που είναι για μας χαμένοι σαν τους πεθαμένους. Κάποτε μες στα όνειρά μας ομιλούνε κάποτε μες στην σκέψη τες ακούει το μυαλό. Και με τον ήχο των για μια στιγμή επιστρέφουν ήχοι από την πρώτη ποίηση της ζωής μας- σα μουσική, την νύχτα, μακρινή, που σβήνει.